Krýsuvíkursvæðið nær yfir jarðhitasvæðin á Austurengjum, Krýsuvík, í Köldunámum,
Trölladyngju, og við Sandfell. Fjögur þau fyrst töldu sýna sig samfelld í
viðnámsmælingum, en Sandfellssvæðið er laust frá. Meginsvæðið er hringlaga um
50km2 að flatarmáli innan 10 ohmm afnlínu. Sandfellssvæðið er mælt á sama hátt
um fjórir km2. Sveifluháls og Vesturháls með Trölladyngju eru móbergshryggir
samsettir úrmörgum goseiningum og ná mest í 300–400 metra hæð. Nútímahraun þekja
allt sléttlendi vestan við hálsana og á milli þeirra. Upptök þeirra eru í
gossprungum beggja meginvið og utan í Vesturhálsi og Trölladyngju. Gossprungur
eru einnig austan í Sveifluhálsi og sprengigígar á öldunum vestan hans, en
hraunmagn úr öllum er lítið. Gosvirknin hjaðnar þaðan til NA og verður af lægð
þar sem Kleifarvatn er. Jarðmyndanir milli Sveifluháls og Austurengja eru eldri
en vestur í hálsunum og á hraunasvæðunum.Efnismiklar móbergsmyndanir úr öðru
eldstöðvakerfi eru austan við Kleifarvatn og öldurnar þar suður af.Hveravirknin
á ofannefndum fjórum jarðhitasvæðum er að ýmsu leyti ólík.
Sandfell
Jarðhitinn sem kenndur er við Sandfell er í hrauni norðaustan undir fellinu. Þar
stígur gufueimur máttleysislega upp á nokkrum stöðum. Á bletti er leirkennd
ummyndun í jarðvegi, og þar hefur hiti mælst nærri suðumarki. Móbergið í
Vesturhálsi er nokkuð ummyndað á móts við Sandfell og inn með Selvöllum og þar
eru grónar hlíðar meðrennandi lækjum. Uppi á háhálsinum gegnt gufunum við
Sandfell er allstór leirgulhveraskella, en alveg köld. Svæðið gæti samkvæmt því
verið stærra en sýnist af yfirborðsmerkjunum.Hitalækkun í borholum eftir að
nokkur hundruð metra dýpi er náð hefur vakið spurningu um hvar uppstreymis sé að
leita. Boranirnar í Trölladyngju benda til að þar sé þess að leita undir Sogum.
Í Krýsuvík væri þess helst að leita undir Sveifluhálsi.Austurengjahitinn er í
útjaðri jarðhitakerfisins samkvæmt viðnámsmælingum, líkt og Trölladyngju
holurnar vestan megin. Svæðið þar sem viðnámsmælingar skynja hátt viðnámundir
lágu þarf ekki að lýsa núverandi ástandi því þær sjá ekki mun á því sem var og
er >240°C heitt.
Í Krýsuvík er hveravirknin samfelldust í Hveradölum og við Seltún og nokkuð upp
á hálsinn, með gufu- og leirhverum. Þar er nokkuð um brennisteinshveri og miklar
gipsútfellingar. Hverir eru einnig í Grænavatni. Frá Grænavatni og Gestsstaða
vatni liggja gossprungur með fleiri gígum til norðurs, og stefnir önnur upp í
Hveradali, en hin á hverina við Seltún. Hæstur hiti í borholum er í Hveradölum
um 230 °C. Dýpst hefur verið borað um 1200 metra Hiti er nærri suðuferli niður á
~300 metra dýpi, en þar neðan við kólnar. En engar mælingar eru til úr borholum
neðan 400 metra.
Austurengjar
Á Austurengjum er jarðhitinn aðallega á einni rák sem nær frá Austurengja hver
norður í Kleifarvatn. Töluverð ummyndun sést í bergi alllangt út frá beggja
megin. Auk jarðhitans eru á þessari hitarák nokkrir sprengigígar sem gosið hafa
gjalli og smáhraunum með úrkastinu. Sá stærsti er um 100 metrar í þvermál skammt
norðaustur af Stóra-Lambafelli og mikil gjalldreif austur frá honum. Gígar
þessir eru frá því snemma á nútíma. Ein 600 metra djúp borhola er við
Kleifarvatn um 150 metra vestan við hvera rákina. Hæstur hiti í henni er um 160
°C. Síðsumars 1924 lifnaði Austurengjahver við jarðskjálfta, var áður
lítilfjörlegur. Stórir hverasprengigígar eru norður frá honum en eldri, sem
bendir til að grunnt sé á jarðhitakerfi nærri suðu líkt og í Krýsuvík.
Köldunámur heita vestan í Sveifluhálsi langt norður frá jarðhitanum í Krýsuvík.
Þar skammt vestur af eru gufuaugu í hraunbolla og nokkur brennisteinn
(Leynihver), en í hlíðinni köld jarðhitaskella. Gipsmulningur sést sem bendir
til að þar hafi einhvern tíma verið brennisteinshverir.
Brennisteinsfjöll
Jarðhitasvæðið í Brennisteinsfjöllum liggur í 40 til 500 metra hæð yfir sjó.
Virkur jarðhiti kemur fram sem gufur í um 450 metra hæð, en köld ummyndun er á
fjórum stöðum og vitnar um meiri virkni á fyrri tíð. Jarðhiti á yfirborði er
óverulegur og miðað við útbreiðslu jarðhita og um myndunar er svæðið um 3
ferkílómetrar Viðnámsmælingar benda til þess að svæðið sé um 18 ferkílómetrar á
700 metra dýpi undir sjávarmáli, um 1200 metra undir yfirborði þar sem jarðhita
verður vart. Háhitasvæðið í Brennisteinsfjöllum liggur í samnefndri sprungurein
og hefur gosið þar að minnsta kosti 30 til 40 sinnum eftir að ísöld lauk.
Brotalínur eru ungar á svæðinu frá sjó og norður á Mosfellsheiði og verða oft
jarðskjálftar á um fimm kílómetra breiðu og um 40 kílómetra löngu belti.
Jarðskjálftar í Brennisteins fjöllum geta orðið nokkuð stórir. Megingerð
jarðlaga er móberg, og þar sem gosstöðvar hafa náð upp úr jökli hafa runnið
hraun og myndast stapar eða hraunahryggir. Allar bergmyndanir eru basalt og
ekkert súrt eða ísúrt berg hefur fundist á yfirborði.
Heimildir: Rammaáætlun af vef Orkustofnunar